Rehberler › ABD
🇺🇸 ABD'ye yeni gelenler rehberi
SSN'den yeşil karta: ilk haftalarda bilinmesi faydalı her şey
Güncelleme: 2026-10 · Kaynaklar her maddenin yanında. Bu rehber Turk's Compass uygulamasında, Araçlar bölümünde de var; uygulamada yeni gelenlere ilk ay İş Arayan Pro hediye.
İlk hafta: SSN numarası
- Çalışmak, banka hesabı ve kredi geçmişi için Sosyal Güvenlik Numarası (SSN) gerekir. Çalışma hakkı olan herkes (yeşil kart, çalışma izni/EAD, çoğu çalışma vizesi) başvurabilir.
- Göçmen vizesi başvurusunda SSN'i de istediysen kart adresine kendiliğinden gelir; yoksa pasaport ve göçmenlik belgenle yakın Sosyal Güvenlik ofisine gidersin. Kart genelde 2–4 haftada gelir.
- SSN'ini yalnız işverenine, bankana ve devlet kurumlarına ver. Vergi beyanı vermesi gerekip SSN alamayanlar için IRS'ten ITIN numarası alınır. SSA – Sosyal Güvenlik Numarası
Sağlık sigortası
- ABD'de devlet sağlık sigortası yok; sigorta çoğunlukla işverenden gelir. İşveren sigortası yoksa sağlık pazaryerinden (Healthcare.gov) plan alınır; kayıt dönemi her yıl 1 Kasım–15 Ocak, taşınma ve yeni iş gibi durumlarda özel dönem açılır.
- Düşük gelirliler ve çocuklar için eyalet Medicaid/CHIP programları var; göçmenlik durumuna göre bekleme süresi olabilir. Sigortasız ilk haftalar için seyahat sağlık sigortası yaptır.
- Acil durumda 911'i ara. Acil servisler hastayı sigortasız da kabul etmek zorundadır, ancak fatura gelir; acil olmayan durumlarda 'urgent care' klinikleri çok daha ucuzdur. Healthcare.gov – sağlık sigortası pazaryeri
Banka ve kredi geçmişi
- Hesap için pasaport, vize/I-94 ve adres belgesi yeter; SSN olmadan hesap açan bankalar var. Maaş çoğunlukla doğrudan hesaba yatar.
- Kredi puanı (FICO) ev kiralarken, telefon hattı ve araba alırken sorulur. Geçmişin yokken teminatlı (secured) kredi kartıyla başla; borcu her ay tamamen öde, limitin üçte birinden fazlasını kullanma.
- Üç kredi bürosundan (Equifax, Experian, TransUnion) raporunu ücretsiz alabilirsin. AnnualCreditReport.com – ücretsiz kredi raporu
Ev kiralamak
- Kira sözleşmeleri genelde 12 aydır; ev sahibi kredi raporu, maaş bordrosu ve kimlik ister. Depozito çoğu eyalette bir aylık kira kadardır; hasar yoksa çıkışta geri alınır.
- Kredi geçmişin yokken birkaç aylık kirayı peşin teklif etmek ya da kefil (co-signer) göstermek yardımcı olur. Kiracı sigortası (renters insurance) ucuzdur ve çoğu ev sahibi ister.
- Kiracı hakları eyaletten eyalete değişir; görmeden hiçbir eve para gönderme. HUD – kiracı hakları (eyaletlere göre)
Ehliyet
- Ehliyet eyalet işidir. Yeni gelen çoğu eyalette 30–90 gün içinde o eyaletin ehliyetini almak zorundadır; Türk ehliyetiyle doğrudan değişim yoktur, yazılı (bilgi) ve direksiyon sınavına girersin.
- Eyalet ehliyeti ABD'de günlük kimlik yerine geçer; uçuşlar için REAL ID işaretli ehliyet gerekir. Sınav randevusu için eyaletinin DMV sitesine bak. USA.gov – eyalet motorlu taşıt daireleri
Çocuklar ve okul
- Devlet okulları (K-12) ücretsizdir; kayıt için okul bölgesine adres belgesi, çocuğun doğum ve aşı kayıtlarıyla gidilir. Göçmenlik durumu sorulmaz.
- Çocuk vergi kredisi (Child Tax Credit) vergi beyannamesiyle alınır; çocuğun SSN'i gerekir. Okul öncesi için Head Start ve eyalet programlarına bak. IRS – Child Tax Credit
Vergi beyannamesi
- Vergi yılı ocak–aralık; federal beyanname (Form 1040) son günü 15 Nisan. Çoğu eyaletin ayrıca kendi gelir vergisi ve beyannamesi var.
- Yılın büyük bölümünü ABD'de geçirenler vergi açısından 'resident alien' sayılır ve dünya genelindeki geliri beyan eder. İşverenin ocakta verdiği W-2 formu beyannamenin temelidir; geliri düşük olanlar IRS Free File ile ücretsiz beyan verir.
- Uygulamadaki maaş hesaplayıcı (Araçlar) brütten neti yaklaşık gösterir. IRS – beyanname vermek
Ücretsiz yardım ve İngilizce kursu
- Halk kütüphaneleri ve community college'lar ücretsiz ya da çok ucuz İngilizce (ESL) kursları verir; kütüphane kartı ücretsizdir.
- USCIS'in yeni gelenler için rehberi ve vatandaşlık kaynak merkezi ücretsizdir; birçok şehirde göçmen hizmet ofisleri (Office of New Americans) var. USCIS – vatandaşlık kaynak merkezi
İş bulmak
- ABD tarzı résumé tek sayfadır: fotoğraf, doğum tarihi ve medeni hal yazılmaz; başarılar rakamlarla anlatılır. Uygulamadaki Compass CV bu biçimde hazırlar.
- İşveren ilk gün I-9 formu için kimlik ve çalışma hakkı belgesi ister. Diplomanın denkliği için değerlendirme (WES, ECE gibi) istenebilir; doktorluk, hemşirelik, mühendislik gibi meslekler eyalet lisansı ister.
- İşlerin çoğu tanıdıkla bulunur: LinkedIn'i güncel tut, etkinliklere git. Uygulamadaki İş İlanları ve etkinlik takvimi bunun için var. CareerOneStop – Çalışma Bakanlığı'nın iş kaynakları
Göçmenlik yolları (özet)
- İş yoluyla yeşil kart (EB-1, EB-2, EB-3): çoğunda işveren sponsorluğu ve PERM işçi sertifikası gerekir; EB-2 NIW kendi başvurduğun bir yoldur. H-1B kura ile verilir, L-1 şirket içi transfer, O-1 olağanüstü yetenek içindir.
- Türkiye ABD ile E-2 yatırımcı vizesi anlaşmasına sahiptir: ABD'de kurduğun ya da aldığın işletmeyle E-2 alınabilir. Öğrenciler F-1 ile gelir, mezuniyet sonrası OPT (STEM'de 3 yıla kadar) ile çalışır.
- Çeşitlilik Vizesi (Green Card Lottery) başvurusu her yıl ekim–kasımda, ücretsiz ve yalnız resmî siteden yapılır; Türkiye doğumlular katılabilir. Dışişleri – Diversity Visa programı
Yeşil kart ve vatandaşlık
- Yeşil kart 10 yılda bir yenilenir. 6 aydan uzun yurt dışı kalışlar ikameti sorgulatır; 1 yıldan uzun kalacaksan çıkmadan yeniden giriş izni (re-entry permit) al.
- Vatandaşlık için 5 yıl yeşil kartla ikamet (ABD vatandaşıyla evliysen 3 yıl), bu sürenin en az yarısı fiziksel olarak ABD'de, İngilizce ve yurttaşlık bilgisi sınavı gerekir. 2025 sınavında 128 sorudan 20'si sorulur, 12 doğru yeter.
- Sınava uygulamadaki Araçlar → Vatandaşlık sınavı bölümünden hazırlanabilirsin. USCIS – vatandaşlık başvurusu
Dolandırıcılığa dikkat
- USCIS, IRS, SSA ya da polis telefonda hediye kartı, kripto para ya da havale ile ödeme istemez, sınır dışı etmekle tehdit etmez. Resmî kurumlar .gov adresi kullanır.
- 'Notario' ya da danışman avukat değildir. Göçmenlik işlerin için yalnız avukat ya da Adalet Bakanlığı'nın akredite ettiği temsilcilerle çalış. USCIS – dolandırıcılıktan korunma
Önemli numaralar
- 911: acil durum (polis, ambulans, itfaiye).
- 211: sosyal hizmetler, gıda ve konut yardımı için ücretsiz bilgi hattı. 988: ruh sağlığı ve kriz hattı.
- Türk konsolosluklarının adres ve telefonları uygulamadaki Konsolosluk bölümünde.
Diğer rehberler
- 🇨🇦 Kanada'ya yeni gelenler rehberi
- 🇬🇧 İngiltere'ye yeni gelenler rehberi
- 🇩🇪 Almanya'ya yeni gelenler rehberi
- 🇦🇹 Avusturya'ya yeni gelenler rehberi
- 🇫🇷 Fransa'ya yeni gelenler rehberi
- 🇳🇱 Hollanda'ya yeni gelenler rehberi
- 🇦🇺 Avustralya'ya yeni gelenler rehberi
- 📘 IELTS çalışma rehberi
Bilgiler genel yönlendirmedir; resmî kurumların sayfaları esastır. Bir yanlış görürsen yaz, düzeltelim.