🇨🇦 Kanada'ya yeni gelenler rehberi

İlk haftalardan vatandaşlığa: bilinmesi faydalı her şey

Güncelleme: 2026-10 · Kaynaklar her maddenin yanında. Bu rehber Turk's Compass uygulamasında, Araçlar bölümünde de var; uygulamada yeni gelenlere ilk ay İş Arayan Pro hediye.

App Store'danİndir Google Play'denEdinin

İlk hafta: SIN numarası

Çalışmak ve devletten ödeme almak için Sosyal Sigorta Numarası (SIN) gerekir. Kalıcı oturum (PR), çalışma ya da öğrenim izni olanlar başvurabilir.
Başvuru internetten, posta ile ya da Service Canada ofisinde yapılır; ofise pasaport ve göçmenlik belgenle gidersen genelde aynı gün verilir. Geçici oturumda numara 9 ile başlar ve izninle birlikte sona erer.
SIN'ini yalnız işverenine, bankana ve devlet kurumlarına ver; ev sahibi ya da mağaza isteyemez. Service Canada – SIN

Sağlık kartı

Sağlık hizmeti eyaletlerin sigortasıyla verilir; her eyaletin kartı ayrıdır. Geldiğin ilk günlerde eyaletinin sağlık sigortasına başvur.
Ontario (OHIP) ve Alberta'da bekleme süresi yok. British Columbia (MSP) ve Québec'te (RAMQ) üç aya kadar bekleme süresi var: bu süre için özel sağlık sigortası yaptır.
Acil durumda 911'i ara. Ontario'da hemşireye ücretsiz danışmak için Health811 hattı var. Canada.ca – eyalet sağlık sigortaları

Banka ve kredi geçmişi

Büyük bankaların yeni gelenlere özel paketleri var: ilk yıl ücretsiz hesap, kredi geçmişi olmadan kredi kartı.
Kanada'da kredi puanı (credit score) ev kiralarken, telefon hattı alırken ve kredi çekerken sorulur. Kartını düzenli kullan, borcunu her ay tamamen öde, limitinin üçte birinden fazlasını kullanma.
Puanını Equifax ve TransUnion'dan ücretsiz görebilirsin. Canada.ca – kredi raporu ve puanı

Ev kiralamak

Ev sahipleri genelde kredi raporu, iş yazısı ya da banka dökümü ve referans ister. Kredi geçmişin yoksa birkaç aylık kirayı peşin teklif etmek ya da kefil göstermek yardımcı olur.
Ontario'da kira sözleşmesi için resmî Standard Lease formu kullanılır; ev sahibi en fazla son ayın kirasını depozito olarak alabilir, hasar depozitosu isteyemez. Kurallar eyalete göre değişir.
Kiracı sigortası (tenant insurance) ucuzdur ve çoğu ev sahibi ister. Ontario – kiracı hakları

Ehliyet

Ontario'da yabancı ehliyetle 60 gün araç kullanabilirsin; sonra Ontario ehliyetine geçmen gerekir. Türkiye ile doğrudan değişim anlaşması yok: yazılı sınav ve yol sınavlarına girersin.
Türkiye'deki sürüş deneyimini (konsolosluktan ya da Emniyet'ten alınan teyit yazısıyla) belgelersen bekleme süreleri kısalır. Diğer eyaletlerin kuralları farklıdır.
Uygulamadaki Direksiyon Eğitmenleri bölümünde Türkçe konuşan hocalar var. Ontario – yeni gelenler için ehliyet

Çocuklar ve okul

Devlet okulları ücretsizdir; kayıt için okul bölgesine (school board) adres belgesi, çocuğun doğum ve aşı belgeleri ile göçmenlik belgeleriyle başvurulur.
Kanada Çocuk Yardımı (CCB) her ay vergisiz ödenir. Yeni gelenler RC66 formuyla başvurur; vergi beyannamesi vermek şarttır. CRA – Canada Child Benefit

Vergi beyannamesi

Vergi yılı ocak–aralık; beyanname son günü 30 Nisan (serbest çalışanlar için 15 Haziran, ama borç yine 30 Nisan'da ödenir).
Geliri olmasa da beyanname ver: GST/HST kredisi (yeni adıyla Canada Groceries and Essentials Benefit), çocuk yardımı ve eyalet ödemeleri beyannameye bağlıdır. Yeni gelenler bu ödemeleri ilk beyannameden önce de başvurarak almaya başlayabilir.
Uygulamadaki maaş hesaplayıcı (Araçlar) brütten neti yaklaşık gösterir. CRA – yeni gelenler ve vergi

Ücretsiz yerleşim hizmetleri ve dil kursu

Devletin finanse ettiği yerleşim kurumları (settlement agencies) iş arama, belge, konut ve okul konusunda ücretsiz yardım eder.
Kalıcı oturum sahiplerine ücretsiz İngilizce (LINC) ve Fransızca kursları var; Québec'te Fransızca kursları eyalet verir. IRCC – yakınındaki ücretsiz hizmetler

İş bulmak

Kanada tarzı CV kısa olur: fotoğraf, doğum tarihi ve medeni hal yazılmaz; başarılar rakamlarla anlatılır. Uygulamadaki Compass CV bu biçimde hazırlar.
Diplomanın denkliği için Eğitim Değerlendirmesi (ECA, ör. WES) gerekir; Express Entry'de de puan getirir. Hemşirelik, mühendislik gibi meslekler ayrıca meslek odasından lisans ister.
İşlerin çoğu tanıdıkla bulunur: etkinliklere git, LinkedIn'i güncel tut. Uygulamadaki İş İlanları ve etkinlik takvimi bunun için var. Job Bank – yeni gelenler

Göçmenlik yolları (özet)

Express Entry: Federal Nitelikli İşçi, Kanada Deneyim Sınıfı ve Nitelikli Zanaat programları; aday havuzunda yaş, eğitim, dil ve deneyimle CRS puanı alırsın, çekilişlerde davet gelir. Bazı çekilişler belirli meslek ya da Fransızca bilenler içindir.
Eyalet Göçmenlik Programları (PNP): her eyaletin kendi akımları var; eyalet onayı Express Entry'de 600 puan ekler.
Çalışma ve öğrenim izinleri, eş sponsorluğu ve aile birleşimi diğer yollardır. Öğrenci kotası ve mezuniyet sonrası çalışma izni (PGWP) kuralları 2024'ten beri değişti; başvurudan önce güncel kuralı kontrol et. IRCC – göçmenlik programları

Kalıcı oturum ve vatandaşlık

PR kartı 5 yıl geçerlidir. Oturumunu korumak için son 5 yılın en az 730 gününü (2 yıl) Kanada'da geçirmelisin.
Vatandaşlık için son 5 yılın en az 1.095 günü (3 yıl) Kanada'da bulunmuş olmak, bu yıllardan 3'ünde vergi beyannamesi vermiş olmak gerekir. 18–54 yaş arası dil (CLB 4) belgesi ve vatandaşlık sınavı istenir.
Sınava uygulamadaki Araçlar → Vatandaşlık sınavı bölümünden hazırlanabilirsin. IRCC – vatandaşlık başvurusu

Dolandırıcılığa dikkat

IRCC, CRA ya da polis telefonda hediye kartı, kripto para ya da havale ile ödeme istemez, sınır dışı etmekle tehdit etmez.
Göçmenlik işlerin için yalnız avukat ya da lisanslı danışman (RCIC) ile çalış; lisansını kurumun kayıtlarından kontrol et. "Garanti iş teklifi" ya da "garanti vize" vaat eden ilanlardan uzak dur. IRCC – temsilci kullanmak ve yetkisini kontrol etmek

Önemli numaralar

911: acil durum (polis, ambulans, itfaiye).
211: yerel sosyal hizmetler, gıda bankaları, konut yardımı için ücretsiz bilgi hattı.
Türk konsolosluklarının adres ve telefonları uygulamadaki Konsolosluk bölümünde.

Diğer rehberler

Bilgiler genel yönlendirmedir; resmî kurumların sayfaları esastır. Bir yanlış görürsen yaz, düzeltelim.