Rehberler › Avustralya
🇦🇺 Avustralya'ya yeni gelenler rehberi
TFN'den vatandaşlığa: ilk haftalarda bilinmesi faydalı her şey
Güncelleme: 2026-10 · Kaynaklar her maddenin yanında. Bu rehber Turk's Compass uygulamasında, Araçlar bölümünde de var; uygulamada yeni gelenlere ilk ay İş Arayan Pro hediye.
İlk hafta: TFN ve myGov
- Çalışmak için vergi dosya numarası (TFN) gerekir; geldikten sonra ATO'ya internetten başvurulur, ücretsizdir ve postayla gelir. TFN vermezsen maaştan en yüksek oranda vergi kesilir.
- Devlet işlemleri myGov hesabından yapılır: ATO (vergi), Medicare ve Centrelink'i ona bağla. Kalıcı oturumun varsa Medicare'e kaydol. ATO – vergi dosya numarası
Sağlık: Medicare ve özel sigorta
- Medicare kalıcı oturum sahiplerini ve bazı vize türlerini kapsar; Türkiye ile karşılıklı sağlık anlaşması yoktur. Geçici vizeyle gelenlerin özel sağlık sigortası yaptırması çoğu vizenin şartıdır.
- Ücretsiz muayene için 'bulk billing' yapan aile hekimi (GP) ara. Acil durumda 000; sağlık danışma hattı 1800 022 222 (healthdirect) gece gündüz açıktır. Services Australia – Medicare
Banka ve kredi geçmişi
- Hesap gelmeden önce internetten açılabilir; gelişten sonraki ilk haftalarda pasaport yeter. Maaş hesaba yatar, ödemeler kartla (tap) yapılır.
- Kredi puanı (Equifax, Experian, illion) telefon hattı, kredi ve bazen kira başvurusunda bakılır; raporunu ücretsiz alabilirsin. Faturaları zamanında öde. Moneysmart – para ve kredi rehberi
Ev kiralamak
- Kiralar haftalık yazılır. Başvuruda kimlik puanı (100 points), gelir ve referans istenir; kira teminatı (bond, genelde 4 haftalık kira) eyaletin resmî teminat kurumuna yatırılır, ev sahibi elinde tutamaz.
- Kiracı hakları eyalete göre değişir (NSW Fair Trading, Consumer Affairs Victoria gibi); kira artırma ve tahliye kuralları orada yazar. Görmeden hiçbir eve para gönderme.
- Yerleşim kurumları ve bu resmî rehber kiracı hakları ve ilk haftalar için iyi bir başlangıçtır. Home Affairs – Avustralya'ya yerleşmek
Ehliyet
- Geçici vizeyle geçerli Türk ehliyetinle (yeminli tercüme ya da uluslararası ehliyetle) sürebilirsin. Kalıcı oturum alınca çoğu eyalette 3 ay içinde eyalet ehliyetine geçmek zorunludur.
- Türkiye 'tanınan ülke' listesinde değildir: bilgi (knowledge) ve direksiyon sınavına girersin; sürüş deneyimini belgelemek öğrenci aşamalarını kısaltabilir. Kurallar eyaletin ulaşım dairesindedir. Home Affairs – yerleşme rehberi (araç kullanmak dahil)
Çocuklar ve okul
- Devlet okulları kalıcı oturum sahiplerine ücretsizdir; bazı eyaletler geçici vizelilerden ücret alır. Kayıt yaşadığın bölgenin okuluna adres, vize ve aşı belgeleriyle yapılır.
- Aile vergi yardımı (Family Tax Benefit) ve kreş sübvansiyonu Centrelink'ten alınır; yeni gelenler için bekleme süresi olabilir. Services Australia – Family Tax Benefit
Vergi ve emeklilik (super)
- Mali yıl 1 Temmuz–30 Haziran; beyanname myGov üzerinden myTax ile 31 Ekim'e kadar verilir (vergi danışmanıyla daha geç). Çoğu çalışana iade çıkar.
- İşveren maaşın üstüne emeklilik fonuna (superannuation) katkı yatırmak zorundadır; fonu sen seçebilirsin, ayrıldığında hesaplarını birleştir. Medicare vergisi (%2) maaştan kesilir. ATO – Avustralya Vergi Dairesi
- Uygulamadaki maaş hesaplayıcı (Araçlar) brütten neti yaklaşık gösterir.
Ücretsiz İngilizce ve yerleşim hizmetleri
- Yetişkin Göçmen İngilizce Programı (AMEP) uygun vize sahiplerine işlevsel İngilizceye kadar ücretsiz ders verir; kayıt yerel TAFE ya da sözleşmeli kurumdan yapılır.
- Yerleşim hizmetleri (SETS) ilk 5 yılda belge, iş ve konut konularında ücretsiz yardım eder. Tercüman hattı TIS National (131 450) devlet kurumlarıyla görüşmede ücretsizdir. Home Affairs – AMEP
İş bulmak
- Avustralya tarzı résumé 2–3 sayfa olabilir; fotoğraf, yaş ve medeni hal yazılmaz, başarılar rakamlarla anlatılır. Uygulamadaki Compass CV bu biçimde hazırlar.
- Birçok meslekte beceri değerlendirmesi (VETASSESS, Engineers Australia, AHPRA gibi) gerekir. Asgari ücret her temmuzda güncellenir; haklarını Fair Work Ombudsman'dan öğren, işveren super ve yıllık izin ödemek zorundadır. Fair Work Ombudsman
- İşlerin çoğu tanıdıkla bulunur; LinkedIn'i güncel tut. Uygulamadaki İş İlanları ve etkinlik takvimi bunun için var.
Göçmenlik yolları (özet)
- Nitelikli göç: SkillSelect'te ilgi beyanı (EOI) verilir; puanlı 189 (bağımsız), 190 (eyalet adaylığı) ve 491 (bölgesel) vizeleri meslek listesine, yaş, İngilizce ve deneyime göre davetle verilir.
- İşveren sponsorluğu: Skills in Demand (482) geçici, 186 kalıcıdır. Öğrenciler mezuniyet sonrası 485 ile çalışır; partner vizesi ve aile vizeleri diğer yollardır. Home Affairs – vize bulucu
Kalıcı oturum ve vatandaşlık
- Kalıcı vizenin seyahat hakkı 5 yıldır; sonrasında yurt dışına çıkmak için Resident Return Visa (155) gerekir. Vatandaşlık için 4 yıl yasal ikamet (son 12 ayı kalıcı oturumlu), 4 yılda toplam 12 aydan, son yılda 90 günden fazla dışarıda olmamak gerekir.
- Vatandaşlık sınavı 20 sorudur: en az %75 doğru ve Avustralya değerleriyle ilgili 5 sorunun hepsi doğru olmalıdır. Çifte vatandaşlık serbesttir; tören (ceremony) sonrası vatandaş olursun.
- Sınava uygulamadaki Araçlar → Vatandaşlık sınavı bölümünden hazırlanabilirsin. Home Affairs – vatandaşlık
Dolandırıcılığa dikkat
- ATO, Home Affairs ya da polis telefonda hediye kartı, kripto para ya da havale istemez, vize iptaliyle tehdit etmez. Şüpheli aramaları Scamwatch'a bildir.
- Göçmenlik danışmanlığı yalnız kayıtlı göçmenlik danışmanları (MARA) ve avukatlarca verilebilir; kaydı kontrol et. Scamwatch
Önemli numaralar
- 000: acil durum (polis, ambulans, itfaiye). 131 444: acil olmayan polis.
- 131 450: ücretsiz tercüman hattı (TIS). 13 11 14: Lifeline kriz hattı.
- Türk konsolosluklarının adres ve telefonları uygulamadaki Konsolosluk bölümünde.
Diğer rehberler
- 🇨🇦 Kanada'ya yeni gelenler rehberi
- 🇺🇸 ABD'ye yeni gelenler rehberi
- 🇬🇧 İngiltere'ye yeni gelenler rehberi
- 🇩🇪 Almanya'ya yeni gelenler rehberi
- 🇦🇹 Avusturya'ya yeni gelenler rehberi
- 🇫🇷 Fransa'ya yeni gelenler rehberi
- 🇳🇱 Hollanda'ya yeni gelenler rehberi
- 📘 IELTS çalışma rehberi
Bilgiler genel yönlendirmedir; resmî kurumların sayfaları esastır. Bir yanlış görürsen yaz, düzeltelim.