Rehberler › İngiltere
🇬🇧 İngiltere'ye yeni gelenler rehberi
Birleşik Krallık: NI numarasından vatandaşlığa bilinmesi faydalı her şey
Güncelleme: 2026-10 · Kaynaklar her maddenin yanında. Bu rehber Turk's Compass uygulamasında, Araçlar bölümünde de var; uygulamada yeni gelenlere ilk ay İş Arayan Pro hediye.
İlk hafta: NI numarası ve eVisa
- Çalışmak için Ulusal Sigorta (National Insurance, NI) numarası gerekir. Çalışma hakkın varsa internetten başvurursun; numara gelmeden işe başlayabilirsin. Vizeyle gelenlerin NI numarası bazen vize kararında yazar.
- Oturum izni artık kart değil dijital: UKVI hesabındaki eVisa. İşverene ve ev sahibine 'share code' üretip hakkını gösterirsin; kaydı ilk hafta kontrol et. GOV.UK – National Insurance numarası başvurusu
Sağlık: NHS
- Vize ücretiyle ödenen sağlık katkısı (IHS) seni NHS'e dahil eder. Gelince bir aile hekimine (GP surgery) kayıt ol; ücretsizdir ve çoğu şey oradan başlar.
- Acil durumda 999, acil olmayan sağlık sorusu için 111. İngiltere'de reçete başına sabit ücret var; İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'da ücretsiz. Diş hekimi NHS'te ayrı ve ücretlidir. NHS – GP'ye kayıt
Banka ve kredi geçmişi
- Hesap için pasaport ve adres belgesi (kira sözleşmesi, fatura) istenir; dijital bankalar adres konusunda daha esnektir. Maaş ve kira çoğunlukla hesaptan hesaba (bank transfer) geçer.
- Kredi puanı (Experian, Equifax, TransUnion) ev kiralarken ve telefon hattı alırken bakılır. Faturaları adına al, zamanında öde; bir kredi kartını düzenli kullanıp tamamını öde. MoneyHelper – ücretsiz para ve borç rehberi
Ev kiralamak
- Ev sahibi kiralamadan önce oturum hakkını (Right to Rent) share code ile kontrol eder. Depozito en fazla 5 haftalık kira kadardır ve devlet onaylı bir depozito koruma şemasına yatırılmak zorundadır.
- 2026'dan itibaren yeni kiracı yasasıyla sözleşmeler süresiz (periodic) hâle geldi ve 'sebepsiz tahliye' kalktı; peşin kira en fazla 1 aydır. Belediye vergisi (council tax) kiracıdan alınır; tek yaşayana %25 indirim var.
- Görmeden ya da sözleşme olmadan depozito gönderme; ilanı verenin ev sahibi ya da kayıtlı emlakçı olduğundan emin ol. GOV.UK – özel kiracılık
Ehliyet
- Türk ehliyetiyle İngiltere'ye yerleştikten sonra 12 ay araç kullanabilirsin. Türkiye 'değişim' listesinde değildir: sürenin sonunda geçici (provisional) ehliyet alıp teori ve direksiyon sınavlarına girersin.
- Sınav kuyruğu uzun olabilir; 12 ay dolmadan başvur. Uygulamadaki rehberde Türkçe konuşan direksiyon hocaları varsa Direksiyon Eğitmenleri bölümünde görünür. GOV.UK – yabancı ehliyetle sürüş
Çocuklar ve okul
- Devlet okulları ücretsizdir; başvuru yaşadığın belediye (council) üzerinden yapılır. Okul 4–5 yaşında başlar, 16 yaşına kadar zorunludur, 18'e kadar eğitim ya da çıraklık sürer.
- Çoğu çalışma vizesinde 'kamu fonlarına erişim yok' (no recourse to public funds) şartı vardır: Child Benefit ve Universal Credit alınamaz; vizende bu şartı kontrol et. Çalışan ebeveynler için ücretsiz çocuk bakımı saatleri de göçmenlik durumuna bağlıdır. GOV.UK – okul başvurusu
Vergi: PAYE ve Self Assessment
- Vergi yılı 6 Nisan–5 Nisan arasıdır. Maaşlı çalışanın vergisi ve NI primi işveren tarafından maaştan kesilir (PAYE); çoğu çalışan beyanname vermez. Yıl sonunda işverenin verdiği P60'ı sakla.
- Serbest çalışan, kira geliri ya da yurt dışı geliri olan Self Assessment beyannamesi verir: internetten son gün 31 Ocak. Yıllık kişisel muafiyet (Personal Allowance) var; vergi kodunun doğru olduğunu maaş bordrondan kontrol et.
- Uygulamadaki maaş hesaplayıcı (Araçlar) brütten neti yaklaşık gösterir. GOV.UK – Self Assessment
Ücretsiz yardım ve İngilizce kursu
- Citizens Advice her konuda (kira, iş, borç, tüketici hakları) ücretsiz ve bağımsız danışmanlık verir; her şehirde ofisi vardır.
- ESOL İngilizce kursları yerel kolejlerde ve belediyelerde verilir; bazıları ücretsiz ya da düşük ücretlidir. Halk kütüphanelerine üyelik ücretsizdir. Citizens Advice
İş bulmak
- İngiliz tarzı CV en fazla 2 sayfadır: fotoğraf, doğum tarihi ve medeni hal yazılmaz. İşveren çalışma hakkını share code ile kontrol eder.
- Diplomanın denkliği için UK ENIC değerlendirmesi istenebilir; hemşirelik, öğretmenlik, mühendislik gibi meslekler ayrıca meslek kuruluşuna kayıt ister. Asgari ücret her nisanda güncellenir.
- Sponsorlu vize gerekiyorsa yalnız lisanslı sponsor işverenler başvurabilir; listeyi GOV.UK'de kontrol et. Uygulamadaki İş İlanları ve etkinlik takvimi tanışmak için var. UK ENIC – diploma denkliği
Göçmenlik yolları (özet)
- Skilled Worker: lisanslı bir işverenin sponsorluğu, meslek ve maaş eşiği gerekir; eşikler 2025'te yükseldi. Global Talent, Innovator Founder ve Graduate (mezuniyet sonrası) vizeleri diğer çalışma yollarıdır; Graduate vizesinin süresi değişiyor, güncel kuralı kontrol et.
- Aile vizesi için İngiltere'de yerleşik eş/partner ve asgari gelir şartı aranır. Ankara Anlaşması (ECAA) iş kurma yolu 2021'den beri yeni başvuruya kapalıdır; eski başvuranlar kendi yollarıyla yerleşime geçebilir. GOV.UK – vizeler ve göçmenlik
Süresiz oturum (ILR) ve vatandaşlık
- Çoğu çalışma ve aile yolunda 5 yıl sonra süresiz oturum (ILR) başvurulur: 5 yılda toplam 180 günden fazla yurt dışında kalmamış olmak, B1 İngilizce ve Life in the UK sınavı gerekir. Hükümet bu süreyi bazı yollar için uzatmayı planlıyor; başvurudan önce güncel kuralı kontrol et.
- Life in the UK sınavı 45 dakikada 24 soru, 18 doğru ister. Vatandaşlığa ILR'den 12 ay sonra (İngiliz vatandaşıyla evliysen hemen) başvurulur; son 5 yılda 450, son yılda 90 günden fazla dışarıda olmamak gerekir. Çifte vatandaşlık serbesttir.
- Sınava uygulamadaki Araçlar → Vatandaşlık sınavı bölümünden hazırlanabilirsin. GOV.UK – süresiz oturum
Dolandırıcılığa dikkat
- HMRC, Home Office ya da polis telefonda ödeme istemez, vize iptaliyle tehdit etmez; 'vize borcu' SMS'leri sahtedir. Resmî siteler gov.uk ile biter.
- Göçmenlik danışmanlığı yalnız avukatlar ve Immigration Advice Authority (IAA) kayıtlı danışmanlarca verilebilir; kaydı kontrol et. GOV.UK – kayıtlı göçmenlik danışmanı bulmak
Önemli numaralar
- 999: acil durum (112 de çalışır). 101: acil olmayan polis.
- 111: acil olmayan sağlık danışma (NHS), gece ve hafta sonu dahil.
- Türk konsolosluklarının adres ve telefonları uygulamadaki Konsolosluk bölümünde.
Diğer rehberler
- 🇨🇦 Kanada'ya yeni gelenler rehberi
- 🇺🇸 ABD'ye yeni gelenler rehberi
- 🇩🇪 Almanya'ya yeni gelenler rehberi
- 🇦🇹 Avusturya'ya yeni gelenler rehberi
- 🇫🇷 Fransa'ya yeni gelenler rehberi
- 🇳🇱 Hollanda'ya yeni gelenler rehberi
- 🇦🇺 Avustralya'ya yeni gelenler rehberi
- 📘 IELTS çalışma rehberi
Bilgiler genel yönlendirmedir; resmî kurumların sayfaları esastır. Bir yanlış görürsen yaz, düzeltelim.